تغییر عادات

عادات خوب را چگونه میتوان ایجاد کرد؟

عادات خوب
نوشته شده توسط عباس علیپور

عادات خوب را چگونه می توان ایجاد کرد؟

یک سوال اساسی برای تغییر هر عادت بدی به عادت خوب این است:

عادات خوب را چگونه می توان ایجاد کرد؟

عادت کاری است که انسان آن را با کمترین زحمت و مصرف انرژی انجام می دهد.

مثل رانندگی در روزهای اول اموزش که چقدر پر زحمت بود. همزمان هم به فرمان توجه کنی و هم دنده عوض کنی. تازه باید کلاچ و ترمز را هم داشته باشی.

ولی بعد از مدتی انجام و انجام و انجام آن تبدیل به عادتی می شود که بدون زحمت و مصرف زیاد انرژی انجامش می دهیم.

پس اگر بتوانیم کارهای مهمی را که افراد موفق دارند در خودمان با استفاده از مکانیزم عادت ایجاد کنیم ما هم می توانیم مانند انها بدون زحمت به آن امور بپردازیم.

فرض کنید: سحر خیزی، روزی دو ساعت مطالعه، ورزش منظم و…

اگر اینها عادت ما بود و برای انجامش زحمت زیاد نمی کشیدیم چقدر زندگی ما متحول می شد؟

در مقاله ای مفصل به چیستی عادت و در مقاله ی دیگری به فرمول ایجاد یک عادت پرداختیم.

که می توانید برای آشنایی با آنها برروی عنوان این دو مقاله که در خط بالا با رنگ قرمز مشخص شدند مراجعه فرمائید.

اما به اختصار اینجا هم درباره فرمول عادت صحبت می کنم. در فرمول ایجاد عادت گفتیم که هر عادت از سه جز تشکیل شده است:

۱-محرک یا تحریک ­کننده

۲-کارتکراری

۳-پاداش

یک مثال:

مثلاً وقتی هر زمان عصبانی میشویم یک نخ سیگار میکشیم و احساس رضایت و آرامش میکنیم.

یا هرروز ساعت ۴ عصر احساس گرسنگی داریم و از کافی­شاپ یک نان خامه­ ای و یک لیوان نوشابه میگیریم و میخوریم. همین سه جز (محرک، کار تکراری و پاداش) را دارد.

محرک + کار تکراری = پاداش

عصبانیت + سیگار = احساس آرامش

ساعت ۴ عصر + شیرینی خامه ای و نوشابه = احساس سیری

اگر بخواهیم عادات خوب بسازیم. و عادتی را که مدتها به آن پایبند بودیم را ترک کنیم، بدیهی است که باید به جنگ هر سه جزء از اجزای تشکیل­ دهنده عادت برویم.
یعنی ساعت ۴ که می­شود هیچ چیز نخوریم و با احساس گرسنگی بجنگیم.

امروز روان­شناسان معتقدند خیلی منطقی نیست بخواهید به جنگ هر سه آنها با هم بروید. ظاهراً با شیوه ترک عادت کمی دچار مشکل می­شویم هر چند ترک عادت غیرممکن نیست اما با مشکلات بیشتری همراه است.

بدن ما و مغز ما هر روز محرک را میبیند ولی به پاداش نمیرسد تا حس رضایت را بدست آورد.
این مبارزه سختی است و انرژی زیادی از مغز میگیرد و میدانیم که مغز تا حد ممکن تمایل ندارد انرژی مصرف کند.

پیشنهاد آسانتر تغییر عادت است نه ترک عادت، با تغییر عادت کار را برای مغز در جایگزینی عادت آسان تر میکنیم. زیرا انرژی کمتری از دست میدهد.

قاعده طلایی ما، تغییر عادت است و نه ترک عادت.

عادات خوب

زبان آلمانی یا تلویزیون

همکار تقریبا مسنی داشتم حدود ۶۰ سال.، چندسالی را با هم همکار بودیم لیسانس فیزیک داشت. وقتی با جعبه شیرینی وارد دفتر کارم شد، از دلیل آوردن شیرینی متحیر شدم. در این سن و سال توانسته بود کارشناسی ارشد رشته زبان آلمانی قبول شود.

به من گفت: چند سالی بود که به بی خوابی مبتلا شده بودم و هر شب ۳ تا ۴ ساعت مسابقات ورزشی تماشا می­کردم. اگر این کار را نمی کردم دائم فکر و خیالهای الکی می آمد به ذهنم.
تصمیم گرفتم به جای تماشای تلویزیون، زبان آلمانی را که در یک سفر به آنجا به آن علاقه ­مند شده بودم، را مطالعه کنم.

ظرف مدت ۲ سال و هر شب ۴ ساعت مطالعه آلمانی حس کردم به وضعیت خوبی رسیدم و در کنکور شرکت کردم و حتی رتبه ­ام از افرادی که لیسانس زبان آلمانی هم­ داشتند، بهتر شد.

 

عادات خوب را چگونه می توان ایجاد کرد؟

حالا زمان آن است  که به این سوال پاسخ دهیم: عادات خوب را چگونه می توان ایجاد کرد؟

اگر قرار است عادت بدی را از خود دور کنیم، بهتر آن است که کمی محتاط تر عمل کنیم. باید با محرک و پاداش ساخت و پاخت کنیم و فقط به جنگ کارتکراری برویم.

یعنی با همان محرک، کار جدیدی جایگزین کنیم و همان پاداش را هم نصیبش نمائیم.

در مثال اولی: اگر بنا داریم با نخوردن شیرینی و نوشابه کمی از وزنمان کم کنیم، بهتر آن است که با شروع محرک که عصرها ساعت۴ بود کار تکراری جدیدی مثلاً جایگزینی چای و خرما به جای شیرینی و نوشابه انجام دهیم تا همان پاداش که سیری بود نصیبمان شود.

همان محرک+کار تکراری جدید=همان پاداش

ساعت ۴+چای خرما=سیری

همکار من هم همین کار را کرده بود:

محرکش بیداری شب بود؛ کار تکراریش دیدن تلویزیون و جایزه ای که می برد این بود: عدم حس تنهایی و  افسردگی و فکر و خیال

ولی بعد از مدتی با محرک و جایزه دست به یکی کردند و کار تکراری را عوض کردند:

محرک شب بیداری + کار تکراری مطالعه المانی = عدم حس تنهایی و فکر و خیال

 

البته شاید این فرمول خیلی ساده بنظر برسد اما در عمل پیاده­ سازی آن به این راحتی­ها هم نیست. گاهی شناخت محرک کار پیش پا افتاده­ ای نیست و نیاز به دقت و ممارست زیادی در شناخت آن دارد. همچنان که یافتن جایگزین و پاداش نیز در خیلی از مواقع آسان نخواهد بود.

در همان مثال شیرینی و چای شاید محرک ساعت ۴ نبوده و دیدن محبوبی بوده که او عادتش ساعت ۴ در کافی شاپ آمدن است و ما فراموش کرده ­ایم که این شیرینی و نوشابه در واقع بهانه دیدار او بوده است.
یا ترس از دعوای عصرگاهی با همسر ما را به آن کافی شاپ میکشاند جهت آماده­ سازی برای یک بحث و جدال.

برای همین باید با پیروی از یک برنامه جامع جایگزینی راهی برای تغییر عاداتی که میخواهیم تغییر دهیم پیدا کنیم.

باید دقیق هر سه جزء تغییر و ایجاد عادت را شناسایی کنیم.

 

سبزی به جای گوشت

مدیر یکی از دبیرستانهای دخترانه منطقه ۵ تهران می گفت: وقتی به دلیل مصرف بیش از حد گوشت قرمز، پزشکان به او گفتند باید جراحی سختی انجام دهد، تصمیم گرفت تا ۴ ماه دیگر که نوبت جراحی او بود، به هیچ عنوان گوشت قرمز مصرف نکند و در عوض سبزیجات و روزی یک ساعت دویدن را جایگزین کند.

چهارماه بعد وقتی با یک کاهش ۱۲ کیلویی از وزن بدنش برای جراحی مراجعه کرد، پزشکان با انجام آزمایشات جدید به او گفتند: دیگر نیازی به جراحی ندارد.

پس یادمان باشد برای تغییر یک عادت به عادتی دیگر ابتدا باید هر سه جز عادت را بشناسیم تا بتوانیم با حفظ همان محرک و همان پاداش، کارجدیدی را جایگزین عادت قبلی کنیم.

نکته پایانی در ایجاد عادات خوب:

کتاب ماموریت خیلی ممکن

کتاب ماموریت خیلى ممکن را تالیف کردم تا افرادى که تغییر کردن را دشوار مى دانند کمک کنم به راحتى و با انجام چندکار کوچک به تغییر مدنظرشان برسند.

این کتاب مناسب افرادی است که می خواهند عادتی را حذف و عادت جدیدی بسازند.
براى آشنایى بیشتر با این کتاب و مطالعه رایگان بخشى از آن اینجا را کلیک کنید.
براى دریافت کتاب هم از این لینک استفاده کنید.

خیلی ممنونم که مارا دنبال می کنید. اثر بخش و پیروز باشید.

 

درباره نویسنده

عباس علیپور

عباس علیپور هستم مدرس مهارت و تکنیک‌های شخصیت شناسی و ارتباط موثر از مجموعه مثبت زندگی، جایی که تلاش میکنیم زندگی مثبت‌تر و موثرتر از دیروز برای خودمان و اطرافیانمان رقم بزنیم.

۷ نظر

درج نظر

برای دانلود رایگان کتاب
"کلید تغییر عادات" فرم زیر را پر کنید: